Trẻ em – vị thành niên trong lĩnh vực hành chính và hình sự

1. TRẺ EM : Những người dưới 16 tuổi (chưa đủ 16t):

– Trẻ em là những người chưa thành niên (dưới 16 tuổi). Từ 16t- 18t gọi là vị thành niên (Điều 1 – Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em 2004)

– Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự gây thiệt hại mà có người giám hộ thì người giám hộ đó được dùng tài sản của người được giám hộ để bồi thường; nếu người được giám hộ không có tài sản hoặc không đủ tài sản để bồi thường thì người giám hộ phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu người giám hộ chứng minh được mình không có lỗi trong việc giám hộ thì không phải lấy tài sản của mình để bồi thường. (Điều 606 – Bộ luật dân sự 2005)

2. SÁU (6) TUỔI: Đã bắt đầu có hành vi dân sự (Điều 20 – Bộ luật dân sự 2005- BLDS)

– Người chưa đủ sáu tuổi không có năng lực hành vi dân sự. Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

3. CHÍN (9) TUỔI:

a/ Quyền định đoạt tài sản: nếu con từ đủ 09 tuổi đến 15 tuổi thì phải xem xét nguyện vọng của con trong trường hợp cha mẹ hoặc người giám hộ quản lý tài sản riêng của con dưới. (Đ77 – LHNGĐ)

b/ Quyền thay đổi họ tên: Việc thay đổi họ, tên cho người từ đủ chín tuổi trở lên phải có sự đồng ý của người đó. (Đ27 – BLDS; 24 – LNCN)

4. MƯỜI HAI (12) TUỔI:

– Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự thì áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn. (Điều 90 – Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 – LXLVPHC)

– Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự thì áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng (Đ92 – LXLVPHC)

5. MƯỜI BA (13) TUỔI:

– Mọi trường hợp giao cấu với trẻ em chưa đủ 13 tuổi là phạm tội hiếp dâm trẻ em và người phạm tội  (đủ 14 tuổi trở lên) bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình. (Đ112 – BLHS)

– Người sử dụng lao động chỉ được sử dụng người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi làm các công việc nhẹ theo danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quy định. Người sử dụng lao động phải ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người đại diện theo pháp luật và phải được sự đồng ý của người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi (Điều 164 – Bộ luật lao động 2012 – BLLĐ)

6. MƯỜI BỐN (14) TUỔI:

– Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (Tội có khung hình phạt từ 15 năm trở lên). (Đ12 – BLHS)

– Khi hỏi cung người từ đủ 14 tuổi – đủ 16 tuổi phải có người giám hộ (Đ306-BLTTHS). Người từ đủ 14 tuổi đến người vị thành niên (đủ 16 tuổi – dưới đủ 18 tuổi), khi bị bắt giam phải thông báo cho người giám hộ biết ngay (Đ303-BLTTHS).

– Không áp dụng hình phạt tiền đối với người chưa thành niên phạm tội ở độ tuổi từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi. (Đ69 – BLHS) >>> Dĩ nhiên người dưới 14t sẽ không bị phải cải tạo giam giữ

– Mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười hai năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định. (Đ74 – BLHS)

– Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính về vi phạm hành chính do cố ý: phạt cảnh cáo được áp dụng  (Đ22 – LXLVPHC)

– Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại Bộ luật hình sự thì áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn. (Đ92 – LXLVPHC)

– Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do vô ý quy định tại Bộ luật hình sự thì áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng (Đ92 – LXLVPHC)

– Gia đình, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở khác khi có người từ đủ mười bốn tuổi trở lênđến lưu trú có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với Công an xã, phường, thị trấn. Việc thông báo lưu trú được thực hiện trực tiếp hoặc bằng điện thoại. Công an xã, phường, thị trấn có trách nhiệm thông báo địa điểm, số điện thoại nơi tiếp nhận thông báo lưu trú cho nhân dân biết. (Điều 31 – Luật cư trú 2006 – LCT)

7. MƯỜI LĂM (15) TUỔI:

– Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể là người đại diện theo uỷ quyền, trừ trường hợp pháp luật quy định giao dịch dân sự phải do người từ đủ mười tám tuổi trở lên xác lập, thực hiện. (Đ143 – BLDS)

– Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình. (Đ606 – BLDS)

– Người chưa đủ 15 tuổi phải có người giám hộ trong mọi giao dịch dân sự hoặc bảo vệ quyền lợi trước cơ quan pháp luật (Đ58, Đ66 – BLDS)

8. MƯỜI SÁU (16) TUỔI:

– Người dưới 16 tuổi (từ đủ 15 tuổi trở xuống-đủ 14 tuổi) khi bị lấy lời khai, hỏi cung phải có mặt người giám hộ

– Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi vi phạm hành chính bị phạt tiền thì mức tiền phạt không quá 1/2 mức tiền phạt áp dụng đối với người thành niên; trường hợp không có tiền nộp phạt hoặc không có khả năng thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải thực hiện thay. (Đ134 – LXLVPHC; Đ72 – BLHS)

– Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm (Đ12 – BLHS)

– Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười tám năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định. (Đ74 – BLHS)

– Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi.

– Gia đình có trách nhiệm quản lý, giáo dục thanh niên từ đủ mười sáu tuổi đến dưới mười tám tuổi không tự ý bỏ học, bỏ nhà, sống lang thang; không hút thuốc lá, uống rượu và đồ uống có nồng độ cồn từ 14% trở lên. (Đ29 – LTN)

– Người đủ 16 tuổi trở lên được lái xe gắn máy có dung tích xi-lanh dưới 50 cm3. (Đ60 – LGTĐB)
_____________________

9. MƯỜI TÁM (18) TUỔI

– Người từ đủ 14 tuổi và người vị thành niên (đủ 16 tuổi – dưới đủ 18 tuổi), khi bị bắt giam phải thông báo cho người giám hộ biết ngay (Đ303-BLTTHS)

– Người từ đủ mười tám tuổi trở lên là người thành niên. (Đ18 – BLDS)

Người đầy đủ trách nhiệm hành vi dân sự là người đã thành niên và không bị mất năng lực hành vi dân sự: Bệnh tâm thần… (Đ22 – BLDS) hoặc hạn chế HVDS: Bị nghiện ma tuý… (Đ23 – BLDS). (Đ19 – BLDS):

– Chịu mọi trách nhiệm hình sự và dân sự nếu phạm tội

– Người từ đủ mười tám tuổi trở lên gây thiệt hại thì phải tự bồi thường. (Đ606 – BLDS)

– Giáo dục tại phường xã: Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi cư trú ổn định; người thực hiện hành vi xâm phạm tài sản của cơ quan, tổ chức; tài sản, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của công dân vi phạm trật tự, an toàn xã hội 02 lần trở lên trong 06 tháng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. (Đ90 – LXLVPHC)

– Đưa vào cơ sở cai nghiện:  Người đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà vẫn còn nghiện hoặc chưa bị áp dụng biện pháp này nhưng không có nơi cư trú ổn định. (Đ96 – LXLVPHC)