PHÂN BIỆT LUẬT DÂN SỰ VÀ LUẬT HÌNH SỰ

  1. Luật dân sự được gọi là “luật tư” vì nó điều chỉnh nhiều vấn đề liên quan giữa các cá nhân với nhau. Nhưng thật ra luật dân sự vẫn điều chỉnh không ít các vấn đề liên quan đến nhà nước (VD: Chỉ có toà án mới có quyền tuyên bố việc mọt người mất tích)
  2. Luật dân sự cũng được coi là luật cơ bản, nền tảng trong lĩnh vực luật tư, tòa án chỉ giải quyết khi có đơn yêu cầu của đương sự. đối với hành vi vi phạm luật hình sự, dù không có đơn yêu cầu của bị hại, cơ quan điều tra, viện kiểm soát vẫn phải tiến hành khởi tố và đem ra xét xử
  3. Luật dân sự còn quy định những thủ tục, những quy trình quản lý nhà nước buộc các cá nhân, tổ chức khi tham gia các quan hệ xa hội với nhau (VD: quan hệ giao dịch, quan hệ mua bán hàng hoá; quan hệ gia đình…) phải thực hiện, nếu không các quan hệ đó sẽ không được thừa nhận và nhà nước sẽ không đảm bảo quyền lợi hợp pháp (VD: thuê nhà trên 6 tháng phải có hợp đồng công chứng)
  4. Luật hình sự mang tính chất luật công, thực hiện biện pháp cưỡng chế. Khi một cá nhân hay tổ chức có hành vi vi phạm (tội) được điều chỉnh trong luật hình sự thì nhà nước buộc phải thực thi các biện pháp hoặc là hình phạt hoặc là các biện pháp tư pháp…
  5. Luật dân sự quy định nhiều vấn đề liên quan đến văn hoá, tập quán; các yếu tố thuộc nhân văn, tình cảm , đạo đức xã hội có tính chất tự nguyện và bình đẳng (VD: thuận mua vừa bán; con nào cũng là con…) Những hệ quả gây gây ra mang tính vô ý khách quan (VD: vô ý nhặt được rồi lấy luôn của rơi chứ không phải cố tình trộm cướp)
  6. Luật hình sự điều chỉnh các hành vi mang nhiều yếu tố chủ quan, cố tình thực hiện của cá nhân hay tổ chức (VD: Cố tình mua bán ma tuý dù biết đó là hàng cấm)
  7. Khi xử lý hành vi vi phạm luật dân sự thì nhà nước thường trả nó về hiện trạng ban đầu (VD mua bán nhà mà không chứng thực thì buộc phải chứng thực rồi mới thực hiện các bước tiếp theo ; Khi xử lý hành vi vi phạm luật hình sự thì cá nhân tổ chức ngoài việc khắc phục trả lại hiện trang ban đầu (nếu còn được) còn phải chịu hình thức phạt tù hoặc biện pháp tư pháp (VD: nếu lái xe gây hậu quả nghiêm trọng thì phải bồi hoàn thiệt hại, chữa trị người bị tai nạn và chịu thêm án tù)
  8. Một điểm quan trọng nữa, nếu một hành vi nào đó cần phải thi hành hoặc giải quyết tranh chấp mà không có một luật cụ thể nào điều chỉnh, thì hành vi đó sẽ được viện dẫn luật dân sự để giải quyết.